Barok’tan Çağdaş Döneme Klasik Müzikte Nasıralı İsa
HAZIRLAYAN – SUNAN: Ümit Şahin
Her Pazar 21:00’de Açık Radyo 94.9’da
agnusdei949@gmail.com
Nasıralı İsa sadece dünyanın en tanınmış insanı olmakla kalmaz, aynı zamanda kendisi için en fazla müzik eseri bestelenmiş kişidir.
Hristiyanlık öğretisinde Tanrının oğlu olan ve Bakire Meryem’den doğan İsa Mesih, tarihsel bir kişilik olarak Nasıralı İsa’dır. Nasıralı İsa, tarih boyunca milyarlarca insanın yaşamını ve bütün bir insanlık tarihini değiştiren en büyük dinlerden birinin simgesi olmakla kalmamış, üzerine en çok sanat yapıtı üretilen tarihsel kişilik olmuştur.
Batı’da sadece müzik sanatı değil, resim sanatı da Nasıralı İsa imgesi üzerinden doğmuştur. Elbette sadece müzik, resim, felsefe değil, bir bütün olarak Batı kültürünün ve küreselleşen dünya kültürünün temellerinde Nasıralı İsa imgesinin olağanüstü bir etkisi vardır.
Bu program, müzik tarihindeki İsa imgesinin izini sürmeyi hedefliyor.
Klasik müzikte barok dönem öncesinden başlayarak adına en çok yapıt bestelenmiş kişi olan Nasıralı İsa’nın etkisi seküler eserlerin ağırlık kazanmaya başladığı Barok dönem sonundan itibaren arka plandaki bir etkiye dönüşmüş olabilir. Ama İsa için eser besteleme geleneği bitmiş değildir. Öte yandan dinsel ya da kutsal müzik (sacred music) olarak da adlandırılan ve kilise müziğini de bir ölçüde içine alan bu müzik türü, klasik müziğin herhangi bir akımı değildir. Klasik müziğin en önemli çıkış noktası ve belki de ta kendisidir. Dinsel müziğin gelişimi, klasik müziğin de gelişimidir.
Agnus Dei, klasik Latin Mass’ının son bölümünün başlığıdır. İncil’de Vaftizci Yahya’nın seslenişiyle, insanlık için kurban edilen “Tanrının Kuzusu”: Nasıralı İsa’yı tanımlayan en güzel hitaplardan biri. Tanrının oğlu, trajik anda tanrının kuzusuna dönüşür. Tıpkı Saramago’nun İncil yorumunda olduğu gibi: Ne yaptığını bilmeyen bir Tanrı-Baba’nın, trajik sona sürüklenen zavallı oğludur Tanrının Kuzusu, Nasıralı İsa.
Bu programda İsa üzerine ya da İsa için yazılmış her şey, insan sesi ya da enstrüman için bestelenmiş her türlü klasik müzik eseri yer alabilecektir. Bu programda yer alamayacak müzikler “seküler” müziklerdir. Yani bu program dindar olmasa da, “laik” hiç değildir.
PROGRAMDA YER VERİLECEK ESER TÜRLERİ: Mass’lar, Missa’lar, Missa Brevis’ler, Misserere’ler, Cantata’lar, Requiem’ler, Passion’lar, Stabat Mater’ler, Salve Regina’lar, Ave Maria’lar, Magnificat’lar, Gloria’lar, Hallelujah’lar ve her türlü dinsel oratoryo, koraller, vokaller, arya ve düetler, org, oda müziği ve orkestra yapıtları vb.
PROGRAMDA YER VERİLECEK BESTECİLER: Monteverdi, Allegri, Palestrina, Charpentier, Schütz, Pachelbel, Purcell, Scarlatti, Vivaldi, Telemann, Buxtehude, Bach, Handel, Pergolesi, Couperin, Cherubini, Haydn, Mozart, Beethoven, Rossini, Schubert, Schumann, Liszt, Verdi, Brahms, Dvorak, Franck, Faure, Poulenc, Durufle, Barber, Britten, Massiaen, Görecki, Part, Penderecki, Tavener, Rutter vb.
PROGRAMDA YER VERİLECEK YORUMCULAR: London Baroque, Bach Collegium Japan, Academy of St. Martin in the Fields, Tallis Scholars, Choir of King’s College Cambridge, English Concert, Concentus Musicus Wien, Akademie für Alte Musik Berlin, Musica Antiqua Köln, Ambrosian Singers, Massaki Suzuki, John Elliott Gardiner, Helmuth Rilling, Carlo Maria Giulini, Karl Richter, Sir Johm Barbirolli, Eugen Jochum, Sir Simon Rattle, Trevor Pinnock, Sir Neville Mariner, Nikolaus Harnancourt, Anne Soffie von Otter, Barbara Hendricks, Placido Domingo, Emma Kirkby, Philippe Jarouskky, vb.
KAYNAKLAR: Eski Ahit, Yeni Ahit, Kazancakis, Sienkiewicsz, Saramago, Pasolini vb.
